Haliç Köprüsü

Haliç Köprüsü, İstanbul’da Ayvansaray ile Halıcıoğlu arasındaki geçiş için 2022 yılında geliştirilen bir betonarme kemer köprü önerisidir. Mevcut geçişin yeniden yapılması senaryosu üzerinden ele alınan proje; karayolu ve metrobüs ulaşımını yaya geçişi ve sosyal alanlarla birlikte düşünür.

Toplam 370 metrelik geçiş, 130 + 110 + 130 metrelik üç açıklıkla çözülür. Tasarımda 70 metrelik toplam genişlik, 12 trafik şeridi ve 22 metrelik bağlantı kotu esas alınmıştır. Su içindeki mesnet noktaları ve mevcut viyadüklere bağlantı koşulları, kemer geometrisinin ve açıklık düzeninin başlıca belirleyicileridir.

Kemer, Tabliye Ve Yük Aktarımı

Taşıyıcı sistem; betonarme kemerler, kolonlar, enine kirişler ve tabliyeden oluşur. Simetrik yerleşimde dört kenar ve iki orta köprü birimi bir araya gelir; birimler arasındaki derzler göreli hareketleri karşılamak üzere değerlendirilir. Tabliyeden gelen yükler kolonlar aracılığıyla kemerlere, kemerlerden de mesnetlere aktarılır. Yol kotunun korunması ve su trafiği için geçiş açıklığı bırakılması, kemer yüksekliği ile açıklığı arasındaki ilişkiyi tasarımın merkezine yerleştirir.

Deprem Etkisi Altında Tasarım

Kenar ve orta köprü tipleri SAP2000 ortamında ayrı sonlu eleman modelleriyle incelenmiştir. Kemerler, kolonlar ve kirişler çerçeve elemanlarla; tabliye ise kabuk elemanlarla temsil edilmiştir. Öz ağırlık, ilave sabit yükler, yaya ve araç yükleri, hareketli kamyon yükleri ve deprem etkileri farklı yük birleşimleri içinde değerlendirilmiştir.

Mod birleştirme ve doğrusal tepki spektrumu analizleriyle elde edilen eksenel kuvvet, kesme kuvveti ve eğilme momentleri, dayanıma göre tasarımın girdilerini oluşturur. Proje raporunda C50 beton ve B420C donatı çeliği esas alınmış; kiriş, kolon, kemer ve tabliye donatıları kesit talepleri üzerinden geliştirilmiştir. Düşey ve yatay deplasmanlar ile derz hareketleri de sistem davranışının değerlendirilmesine dâhil edilmiştir.

Kesit Geometrisi Ve Malzeme Kullanımı

Kemerlerin mesnetlere ve açıklık ortasına yakın bölgelerinde oluşan farklı iç kuvvet talepleri, değişken kesitli bir çözümün araştırılmasını sağlamıştır. Sabit ve daralan kemer kesitlerinin karşılaştırıldığı rapor hesabında, değişken kesit yaklaşımıyla toplam 3.946 m³ daha az beton kullanımı hesaplanmıştır. Bu karşılaştırma, taşıyıcı davranış ile malzeme miktarını birlikte ele alan tasarım sürecinin bir parçasıdır.

Yaya Deneyimi Ve Kentsel İlişki

Yaya yolları, geniş merdivenler, ağaçlarla tanımlanan dinlenme alanları ve suya açılan görüşler, köprüyü gündelik kent yaşamına katmayı amaçlar. Cephe çalışmasında, taşıyıcı sistemi görünür bırakan brüt beton yaklaşımı ile geçirgen metal kaplama ve saydam yüzeylerin birlikte kullanıldığı alternatif değerlendirilmiştir. Böylece mühendislik çözümü, iki kıyı arasındaki ulaşımın yanında bir yaya deneyimi olarak da ele alınır.